شمس الدين حافظ

490

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

406 - « عشق‌بازى و جوانى » عشق‌بازىّ و جوانىّ و شرابِ لعل‌فام * مجلسِ انس و حريفِ همدم و شربِ مدام ساقىِ شَكّردهان و مطربِ شيرين‌سخن * همنشينى نيك‌كردار و نَديمى نيكنام شاهدى از لطف و پاكى رشكِ آبِ زندگى * دلبرى در حُسن و خوبى غيرتِ ماهِ تمام بزمگاهى دل‌نشان چون قصرِ فردوسِ برين * گلشنى پيرامنش ، چون روضهء دارالسّلام صف‌نشينان نيكخواه و پيشكاران باادب * دوستداران صاحب اسرارِ و حريفان دوستكام بادهء گلرنگِ تلخِ تيزِ خوش‌خوارِ سبك * نُقلش از لعلِ نگار و نقلش از ياقوتِ خام غمزهء ساقى به يغماى خرد آهِخته تيغ * زلفِ جانان از براى صيدِ دل ، گسترده دام هركه اين عشرت نخواهد خوشدلى بر وى تباه * وانكه اين مجلس نجويد ، زندگى بر وى حرام نكته‌دانى بذله‌گو ، چون حافظِ شيرين سخن * بخشش‌آموزى جهان‌افروز چون حاجى قوام * توضيحات : شراب لعل‌فام ( شراب قرمز ) حريف ( همدم ، هم‌پياله ) مدام ( پيوسته ) شرب ( نوشيدن ) نديم ( همنشين پياله ) شاهد ( زيباروى ) رشك ( غبطه ) غيرت ( رشك و حسد ) بزمگاه ( محفل عيش ) دل‌نشان ( آرام‌بخش ) فردوس ( بهشت ) پيرامون ( اطراف ) روضهء دارالسلام ( باغ مينو و بهشت ) صف‌نشينان ( كسانى كه در مجلس بزرگان اجازه نشستن دارند ) نيك‌خواه ( نيك‌انديش ) پيشكاران ( خدمتگزاران ) دوستداران صاحب اسرار ( عاشقان رازدار ) حريفان دوستكام ( هم‌پياله‌ها كه به ياد دوستان پياله به دست گيرند ) تلخ تيز ( شراب صددرصد خالص ) نقل ( چيزى كه قبل از شراب براى تغيير ذايقه مىخورند - مزه ) لعل نگار ( لب محبوب ) نقل ( جابه‌جايى - انتقال ) ياقوت خام ( ياقوت خالص ) غمزه ( عشوه - ناز ) يغما ( تاراج ) خرد ( عقل ) آهيخته ( از نيام كشيده - برهنه ) تيغ ( شمشير ) تباه ( نابود - حرام ) حاجى قوام ( وزير ابو اسحاق اينجو ) * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - لسان الغيب در بيتهاى 6 و 7 و 8 به ترتيب فرمايد : ( شرابى به سرخى گل : تلخ و سوزنده ، بسيار خوش خوراك كه مزهء آن لب شيرين محبوب باشد به‌طورىكه پندارى ياقوت خالص است ، به صورت شراب درآمده و بدين حال تغيير صورت داده است ) ( عشوهء ساقى با شمشير از نيام كشيده ، عقل را به تاراج مىبرد و زلف و گيسوى محبوب از براى شكار دل ، دام پهن كرده است ) ( هركسى كه اين شادمانى را نمىخواهد الهى ضايع و تباه و مكدر باشد و آن كسى كه اين‌چنين محفل و مجلس را طالب نباشد ، در حقيقت زندگى بر او حرام است و عين مرده است ) خود تفسير كنيد . 2 - به شما صميمانه تبريك مىگويم كه زندگى سعادتمندى در پيش داريد و ستاره اقبال شما در برج حمل ( فروردين ) مىباشد و كبوتر كاميابى در حال آشيانه گرفتن بر بام زندگى شماست اما مواظب و مراقب باشيد كه در همهء كارهاى بر خداوند توكل كنيد و سعى و تلاش و اراده را از دست ندهيد . بر احساس خويش پيروز شويد و عنان اختيار را به دست هوا و هوس ندهيد و از عقل خود كمك بگيريد . 3 - فرزندم : در هر كارى تعجيل نكن و به آرزوى دشمنان خويش جامه عمل نپوشان ! بلكه با صبر و شكيبايى خيمه‌اى از شادى برپاكن . 4 - اين نيت عملى مىگردد به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا و نذر خود را ادا كنيد ، پس اجراى اين نيت بر شما مبارك باد .